Acetone thuộc danh mục hóa chất nào và cần hồ sơ gì khi kinh doanh?

Theo khung pháp lý có hiệu lực từ năm 2026, Acetone, tên khoa học 2-Propanone, CAS 67-64-1, được xếp vào nhóm tiền chất công nghiệp Nhóm 2 thuộc Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt tại Phụ lục III Nghị định 24/2026/NĐ-CP. Vì vậy, hoạt động kinh doanh Acetone phải đáp ứng điều kiện về giấy phép, kho chứa, nhân sự chuyên môn, kiểm soát thất thoát và an toàn hóa chất.

Quy định này không đồng nghĩa Acetone là hóa chất bị cấm kinh doanh. Đây vẫn là dung môi công nghiệp được sử dụng hợp pháp trong sơn, mực in, keo, nhựa, composite và vệ sinh thiết bị, nhưng thuộc nhóm cần được quản lý chặt về mục đích sử dụng, tồn trữ và lưu chuyển.

Căn cứ pháp lý đang áp dụng

Từ ngày 01/01/2026, Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 chính thức có hiệu lực. Các quy định chi tiết về danh mục và hoạt động hóa chất tiếp tục được hướng dẫn bởi Nghị định 24/2026/NĐ-CP, Nghị định 26/2026/NĐ-CP và Thông tư 01/2026/TT-BCT, cùng có hiệu lực từ ngày 17/01/2026.

Khi rà soát hồ sơ Acetone, doanh nghiệp nên ưu tiên các văn bản hiện hành này, không chỉ dựa vào tài liệu hoặc quy trình được xây dựng theo quy định cũ.

Acetone thuộc danh mục hóa chất nào?

Nghị định 24/2026/NĐ-CP quy định bốn nhóm danh mục chính:

• Hóa chất cơ bản thuộc lĩnh vực công nghiệp hóa chất trọng điểm.
• Hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện.
• Hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.
• Hóa chất phải xây dựng kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất.

Trong Phụ lục III về hóa chất cần kiểm soát đặc biệt, Acetone được ghi nhận như sau:

Tiền chất công nghiệp Nhóm 2 được mô tả là các hóa chất, dung môi hoặc chất xúc tác có thể được sử dụng trong quá trình sản xuất chất ma túy. Vì vậy, doanh nghiệp kinh doanh Acetone phải có biện pháp kiểm soát số lượng, mục đích sử dụng và nguy cơ thất thoát.

Kinh doanh Acetone có cần giấy phép không?

Có. Tổ chức kinh doanh Acetone thuộc trường hợp kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt và phải có Giấy phép kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt theo quy định hiện hành.

Giấy phép do Bộ Công Thương tiếp nhận, thẩm định và cấp. Thời hạn của giấy phép kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt là 5 năm kể từ ngày cấp.

Giấy phép này khác với:

• Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
• Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh hóa chất có điều kiện.
• Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất.
• Giấy chứng nhận hoạt động dịch vụ tồn trữ hóa chất.

Doanh nghiệp cần xác định đúng phạm vi hoạt động của mình: chỉ kinh doanh trong nước, có nhập khẩu, có xuất khẩu, tự lưu kho hay thuê đơn vị tồn trữ.

Điều kiện cơ bản để kinh doanh Acetone

Theo Nghị định 26/2026/NĐ-CP, tổ chức kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt phải đáp ứng các nhóm điều kiện chính sau:

Tư cách pháp lý

Đơn vị kinh doanh phải là tổ chức được thành lập hợp pháp và có thông tin đăng ký phù hợp với hoạt động thực tế.

Kho chứa hoặc dịch vụ tồn trữ phù hợp

Doanh nghiệp có thể sử dụng kho của mình hoặc thuê kho từ tổ chức đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ tồn trữ hóa chất.

Kho chứa Acetone phải đáp ứng yêu cầu về kết cấu, thông gió, phòng cháy, kiểm soát rò rỉ và thao tác an toàn. Quy trình thao tác phải được niêm yết tại khu vực lưu trữ.

Nội dung hướng dẫn bảo quản và lưu kho Acetone an toàn giúp doanh nghiệp kiểm tra thêm tình trạng phuy, cách bố trí kho và quản lý hàng đã mở.

Phân khu và sắp xếp hóa chất

Acetone phải được phân khu, sắp xếp theo đặc tính nguy hiểm. Không bảo quản chung trong cùng khu vực với hóa chất có khả năng phản ứng hoặc có yêu cầu phòng chống cháy nổ không tương thích.

Nhân sự chuyên môn

Người chịu trách nhiệm chuyên môn về an toàn hóa chất tại cơ sở kinh doanh phải có trình độ từ trung cấp trở lên thuộc chuyên ngành hóa học và đáp ứng các yêu cầu liên quan đến an toàn hóa chất.

Phương án kiểm soát thất thoát

Doanh nghiệp phải có phương án kiểm soát và phòng chống thất thoát hóa chất cần kiểm soát đặc biệt. Nội dung tối thiểu liên quan đến:

• Chủng loại hóa chất.
• Khối lượng.
• Cách thức bảo quản.
• Kế hoạch kiểm tra.
• Hoạt động giám sát.

Đây là nội dung đặc biệt quan trọng đối với Acetone do sản phẩm vừa dễ bay hơi, dễ cháy, vừa thuộc nhóm tiền chất công nghiệp.

Hồ sơ xin giấy phép kinh doanh Acetone gồm những gì?

Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt thường gồm bốn nhóm tài liệu chính:

Văn bản đề nghị cấp giấy phép

Doanh nghiệp sử dụng biểu mẫu theo quy định của Bộ Công Thương, trong đó thể hiện thông tin tổ chức, địa điểm kinh doanh, kho chứa và danh sách hóa chất đề nghị cấp phép.

Hồ sơ chứng minh điều kiện kinh doanh

Nhóm này bao gồm các tài liệu chứng minh:

• Tư cách pháp lý của tổ chức.
• Địa điểm kinh doanh.
• Điều kiện kho chứa hoặc hợp đồng thuê dịch vụ tồn trữ.
• Trang thiết bị phục vụ kinh doanh và an toàn.
• Năng lực của người chịu trách nhiệm chuyên môn.
• Việc đáp ứng yêu cầu về an toàn hóa chất.

Thành phần cụ thể cần được đối chiếu với khoản 2 Điều 9 và Điều 13 Nghị định 26/2026/NĐ-CP theo mô hình hoạt động thực tế của doanh nghiệp.

Phương án kiểm soát, phòng chống thất thoát

Hồ sơ phải có phương án kiểm soát thất thoát và bản cam kết kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt cho các mục đích không bị cấm.

Phiếu an toàn hóa chất

SDS của Acetone phải được đưa vào hồ sơ đề nghị cấp giấy phép kinh doanh. Tài liệu cần khớp với sản phẩm, hàm lượng và nguồn hàng dự kiến kinh doanh.

Bài SDS/MSDS Acetone gồm những thông tin gì? trình bày cụ thể các nội dung cần kiểm tra trong tài liệu an toàn.

Kinh doanh và nhập khẩu Acetone có dùng chung một giấy phép không?

Không nên mặc định giấy phép kinh doanh đã thay thế toàn bộ thủ tục nhập khẩu.

Theo Nghị định 26/2026/NĐ-CP, hoạt động xuất khẩu hoặc nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt phải có giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu tương ứng. Giấy phép này là điều kiện phục vụ thủ tục thông quan và do Bộ Công Thương cấp.

Nếu nhập khẩu Acetone để kinh doanh, hồ sơ liên quan còn phải gắn với giấy phép kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt. Trường hợp nhập khẩu để sử dụng trong sản xuất sản phẩm khác, tổ chức phải thực hiện các yêu cầu khai báo và công bố mục đích sử dụng trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất theo quy định.

Doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu nên rà soát riêng từng lô hàng và mục đích nhập, không áp dụng hồ sơ của một giao dịch cho mọi trường hợp.

Hồ sơ cần kiểm tra trong từng giao dịch mua bán Acetone

Ngoài giấy phép của đơn vị kinh doanh, một giao dịch Acetone nên có khả năng đối chiếu các tài liệu sau:

• Hóa đơn và chứng từ giao nhận.
• Tên sản phẩm, hàm lượng và số CAS.
• Xuất xứ.
• Số lô.
• Quy cách, khối lượng.
• COA của lô hàng.
• SDS hoặc MSDS.
• CO, CQ nếu có và đã được thỏa thuận.
• Thông tin giấy phép phù hợp của đơn vị kinh doanh.
• Nhãn hóa chất trên bao bì.

CO, CQ, COA và SDS không có cùng chức năng. COA thể hiện kết quả phân tích của lô, trong khi SDS cung cấp thông tin nguy hiểm, bảo quản và ứng phó sự cố.

Doanh nghiệp có thể tham khảo bài CO, CQ, COA, SDS và hóa đơn khi mua Acetone để xây dựng checklist tiếp nhận hồ sơ.

Yêu cầu về nhãn và khả năng truy xuất

Phuy Acetone cần có nhãn nhận diện rõ ràng, thể hiện đúng sản phẩm và cảnh báo nguy hiểm. Thông tin trên nhãn, COA, hóa đơn và chứng từ giao nhận phải có khả năng đối chiếu với nhau.

Doanh nghiệp không nên tiếp nhận hoặc lưu thông hàng hóa khi:

• Bao bì mất nhãn.
• Không xác định được số lô.
• COA không khớp với hàng thực tế.
• Không rõ hàm lượng và nguồn hàng.
• Phuy có dấu hiệu sang chiết nhưng không thể truy xuất.
• Nhà cung cấp không chứng minh được phạm vi kinh doanh phù hợp.

Hồ sơ lưu kho và quản lý nội bộ

Đối với Acetone thuộc nhóm cần kiểm soát đặc biệt, doanh nghiệp nên quản lý đầy đủ:

• Sổ hoặc hệ thống theo dõi nhập – xuất – tồn.
• Số lô và vị trí lưu kho.
• Ngày nhập và ngày mở phuy.
• Thông tin bên bán và bên mua.
• Mục đích sử dụng được khai báo.
• Hồ sơ nhân sự phụ trách an toàn.
• SDS tại nơi người lao động có thể tiếp cận.
• Biên bản kiểm tra kho và bao bì.
• Hồ sơ xử lý chênh lệch hoặc thất thoát.
• Chứng từ vận chuyển và giao nhận.

Đối với quá trình giao hàng, bài những lưu ý khi vận chuyển Acetone công nghiệp giúp rà soát thêm tình trạng phuy, cố định hàng và hồ sơ cần bàn giao.

Những nhầm lẫn thường gặp

Acetone là dung môi thông dụng nên không cần giấy phép

Không đúng. Việc Acetone được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp không loại trừ nghĩa vụ quản lý. Theo danh mục hiện hành, Acetone thuộc hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.

Có COA là đủ để kinh doanh

Không đúng. COA chỉ phản ánh chất lượng lô hàng, không thay thế giấy phép kinh doanh, hồ sơ kho, nhân sự và SDS.

Có giấy đăng ký doanh nghiệp là được bán Acetone

Giấy đăng ký doanh nghiệp chỉ xác nhận tư cách pháp lý. Hoạt động kinh doanh Acetone còn phải đáp ứng điều kiện chuyên ngành về hóa chất.

Có giấy phép kinh doanh thì được nhập khẩu mọi lô hàng

Không đúng. Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt có giấy phép và hồ sơ riêng theo từng phạm vi quy định.

Hàng nguyên phuy không cần kiểm tra số lô

Số lô là cơ sở để đối chiếu COA, truy xuất chất lượng và quản lý nhập – xuất – tồn. Phuy nguyên vẫn cần được kiểm tra đầy đủ trước khi nhập kho.

Checklist rà soát trước khi kinh doanh Acetone

Doanh nghiệp nên xác nhận:

1. Acetone đã được đưa vào phạm vi giấy phép kinh doanh.
2. Kho chứa hoặc đơn vị tồn trữ đáp ứng điều kiện.
3. Có người chịu trách nhiệm chuyên môn phù hợp.
4. Có phương án kiểm soát, phòng chống thất thoát.
5. SDS đúng sản phẩm và nguồn hàng.
6. Nhãn, số lô và hồ sơ truy xuất thống nhất.
7. Quy trình nhập – xuất – tồn được kiểm soát.
8. Hồ sơ xuất nhập khẩu được thực hiện riêng khi phát sinh.
9. Chứng từ mua bán và giao nhận được lưu đầy đủ.
10. Các thay đổi về địa điểm, kho hoặc chủng loại hóa chất được rà soát để điều chỉnh giấy phép khi cần.

Câu hỏi thường gặp

Acetone có phải tiền chất công nghiệp không?

Có. Acetone CAS 67-64-1 thuộc tiền chất công nghiệp Nhóm 2 trong Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.

Acetone có phải hóa chất cấm kinh doanh không?

Không nên đồng nhất hóa chất cần kiểm soát đặc biệt với hóa chất cấm. Acetone được phép kinh doanh khi tổ chức đáp ứng đầy đủ điều kiện và có giấy phép phù hợp.

Cơ quan nào cấp giấy phép kinh doanh Acetone?

Bộ Công Thương là cơ quan tiếp nhận, thẩm định và cấp Giấy phép kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.

Giấy phép kinh doanh Acetone có thời hạn bao lâu?

Giấy phép kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt có thời hạn 5 năm kể từ ngày cấp.

COA có thay thế giấy phép kinh doanh không?

Không. COA chỉ thể hiện kết quả phân tích của lô hàng và không thay thế giấy phép hoặc các điều kiện chuyên ngành.

Nhập khẩu Acetone có cần giấy phép riêng không?

Có. Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt phải có giấy phép tương ứng theo Nghị định 26/2026/NĐ-CP.

Rà soát hồ sơ Acetone trước khi kinh doanh

Do quy định về hóa chất đã thay đổi từ đầu năm 2026, doanh nghiệp nên đối chiếu lại giấy phép, kho chứa, nhân sự chuyên môn, SDS và phương án kiểm soát thất thoát trước khi triển khai hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh Acetone.

Các nội dung trên mang tính thông tin tổng quan. Với hồ sơ thực tế, doanh nghiệp cần làm việc với cơ quan quản lý chuyên ngành hoặc đơn vị tư vấn pháp lý đủ chuyên môn để xác định chính xác nghĩa vụ theo địa điểm, mô hình kho và phạm vi xuất nhập khẩu.