Axit Axetic không đạt hiệu quả trong điều chỉnh pH hoặc làm sạch: nguyên nhân thường gặp

Axit Axetic được sử dụng trong nhiều quy trình để hạ pH, trung hòa kiềm và hỗ trợ làm sạch một số loại cặn. Tuy nhiên, có những trường hợp lượng hóa chất tiêu hao tăng nhưng pH thay đổi ít, cặn không được loại bỏ hoặc kết quả giữa các mẻ không ổn định.

Nguyên nhân không nhất thiết nằm ở chất lượng Axit Axetic. Hiệu quả còn phụ thuộc vào nồng độ, độ kiềm, khả năng đệm, thành phần cặn, nhiệt độ, khuấy trộn, thiết bị định lượng, vật liệu bề mặt và phương pháp đánh giá.

Doanh nghiệp cần xác định rõ mục tiêu sử dụng trước khi điều chỉnh định mức. Không nên tăng lượng Axit Axetic liên tục khi chưa xác định nguyên nhân vì có thể làm tăng chi phí, ăn mòn thiết bị hoặc ảnh hưởng công đoạn tiếp theo.

Thế nào là Axit Axetic không đạt hiệu quả?

Trong điều chỉnh pH, biểu hiện có thể gồm:

• pH giảm rất ít;
• Không đạt khoảng pH mục tiêu;
• pH tăng trở lại sau khi dừng cấp;
• Mức tiêu hao tăng;
• Thời gian điều chỉnh kéo dài;
• Kết quả giữa các vị trí không thống nhất;
• Cùng định mức nhưng mỗi mẻ cho kết quả khác nhau.

Trong làm sạch, biểu hiện có thể gồm:

• Cặn gần như không thay đổi;
• Chỉ lớp ngoài của cặn bị tác động;
• Bề mặt vẫn bám dầu hoặc polymer;
• Thời gian xử lý kéo dài;
• Dung dịch đổi màu nhưng cặn không giảm;
• Bề mặt kim loại bị ảnh hưởng trước khi cặn được loại bỏ;
• Cặn tái xuất hiện nhanh sau vệ sinh.

Mỗi nhóm hiện tượng cần một hướng kiểm tra khác nhau.

Nguyên nhân Axit Axetic điều chỉnh pH không hiệu quả

Nồng độ thực tế thấp hơn dự kiến

Nếu nhà máy tính định mức theo GAA 99,5% nhưng sử dụng dung dịch có nồng độ thấp hơn, lượng CH₃COOH thực tế đưa vào hệ thống sẽ không đủ.

Cần đối chiếu:

• Nhãn;
• COA;
• Số lô;
• Nồng độ trong bồn cấp;
• Công thức sản xuất;
• Đơn vị khối lượng hoặc thể tích;
• Khả năng hút ẩm hoặc lẫn nước.

Bài cách lựa chọn nồng độ và cấp chất lượng Axit Axetic giúp phân biệt các trường hợp sử dụng nguyên liệu đậm đặc và pha loãng.

Độ kiềm hoặc khả năng đệm cao

pH ban đầu không phản ánh đầy đủ lượng axit cần dùng. Một dung dịch có độ kiềm hoặc khả năng đệm cao có thể cần nhiều Axit Axetic hơn để tạo ra cùng mức thay đổi pH.

Độ kiềm tăng có thể do:

• Nguồn nước;
• Kiềm kéo theo từ công đoạn trước;
• Thay đổi công thức;
• Tăng lượng chất rắn;
• Nguyên liệu mới;
• Hiệu quả rửa giảm;
• Dòng tuần hoàn tích lũy thành phần kiềm.

Axit Axetic chưa được phân tán đều

Nếu bể có độ nhớt cao, khuấy yếu hoặc vị trí cấp không phù hợp, một phần hóa chất có thể tập trung tại một vùng. Kết quả đo ở vị trí khác sẽ cho thấy pH thay đổi ít.

Cần kiểm tra:

• Cánh khuấy;
• Bơm tuần hoàn;
• Vị trí cấp;
• Vị trí đầu dò;
• Thời gian ổn định;
• Thể tích thực tế;
• Trạng thái của nguyên liệu trong bể.

Hệ thống định lượng cấp thiếu hóa chất

Bơm có thể chạy nhưng lưu lượng thực tế thấp do:

• Tắc đường cấp;
• Bơm mòn;
• Có khí trong đường;
• Van chưa mở đúng;
• Sai cài đặt;
• Cảm biến lưu lượng sai;
• Rò rỉ trên tuyến;
• Bồn hóa chất gần cạn.

Thiết bị đo pH sai lệch

Nếu đầu dò bám cặn, chưa hiệu chuẩn hoặc lắp ở vị trí không đại diện, hệ thống có thể ghi nhận pH cao dù dung dịch đã thay đổi.

Cần đối chiếu kết quả bằng phương pháp kiểm tra độc lập theo quy trình của phòng QC.

pH tăng trở lại sau khi điều chỉnh

Hiện tượng này có thể xảy ra khi:

• Dung dịch còn khả năng đệm;
• Nguyên liệu tiếp tục giải phóng kiềm;
• Thành phần chưa hòa trộn hoàn toàn;
• Dòng mới tiếp tục đi vào bể;
• Điểm đo ban đầu không đại diện;
• Phản ứng chưa đạt trạng thái ổn định.

Bài Axit Axetic trong điều chỉnh pH của quy trình sản xuất trình bày chi tiết hơn các biến số cần theo dõi.

Nguyên nhân Axit Axetic làm sạch không hiệu quả

Loại cặn không phù hợp với Axit Axetic

Axit Axetic có thể hỗ trợ xử lý một số cặn carbonate, cặn kiềm hoặc lớp vô cơ phù hợp. Hóa chất thường không phải lựa chọn chính cho:

• Dầu và mỡ;
• Nhựa;
• Polymer;
• Sơn;
• Keo đã đóng rắn;
• Cặn hữu cơ phức tạp;
• Một số oxide bền;
• Cặn hỗn hợp có thành phần không xác định.

Nếu cặn chủ yếu là dầu hoặc polymer, tăng lượng axit thường không giải quyết được nguyên nhân.

Cặn quá dày hoặc có nhiều lớp

Cặn có thể gồm lớp ngoài phản ứng được với axit nhưng phần bên trong là dầu, silicate, polymer hoặc oxide khác. Khi đó, Axit Axetic chỉ tác động một phần.

Nồng độ và thời gian tiếp xúc không phù hợp

Hiệu quả làm sạch phụ thuộc vào điều kiện công nghệ đã được đánh giá. Nồng độ quá thấp có thể phản ứng chậm; nồng độ quá cao lại có thể tăng rủi ro cho vật liệu mà không cải thiện đáng kể khả năng loại cặn.

Không nên tự thay đổi nồng độ hoặc kéo dài thời gian tiếp xúc nếu chưa đánh giá ăn mòn.

Nhiệt độ không nằm trong điều kiện công nghệ

Nhiệt độ ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng, độ nhớt và khả năng hòa tan cặn. Tuy nhiên, tăng nhiệt độ cũng có thể làm tăng phát tán hơi và ảnh hưởng vật liệu.

Không tự gia nhiệt Axit Axetic ngoài hệ thống đã được thiết kế và phê duyệt.

Bề mặt hoặc thiết bị không cho phép dung dịch tiếp xúc đều

Các điểm chết, đường ống thấp, bề mặt nằm khuất hoặc cặn đóng chặt có thể làm dung dịch không tiếp xúc đầy đủ.

Sản phẩm phản ứng vẫn bám trên bề mặt

Sau khi một phần cặn phản ứng, sản phẩm tạo thành có thể chưa được loại bỏ khỏi bề mặt, làm giảm tiếp xúc với lớp bên dưới.

Giải pháp kỹ thuật phải được xác định theo thiết kế của hệ thống, không áp dụng một phương pháp cơ học chung cho mọi thiết bị.

Bảng xác định nguyên nhân theo hiện tượng

Kiểm tra chất lượng Axit Axetic

Sản phẩm Axit Axetic băng GAA 99,5% có công thức CH₃COOH, số CAS 64-19-7, xuất xứ Hàn Quốc hoặc Đài Loan và quy cách 30 kg/can.

Khi hiệu quả sử dụng thay đổi, doanh nghiệp cần kiểm tra:

• Hàm lượng;
• Hàm lượng nước nếu có yêu cầu;
• Ngoại quan;
• Màu sắc;
• Số lô;
• Xuất xứ;
• COA;
• Tình trạng bao bì;
• Điều kiện lưu kho.

Sự chênh lệch nồng độ giữa các lô Axit Axetic có thể làm định mức và hiệu quả thay đổi nếu quy trình nhạy với lượng hoạt chất.

Kiểm tra quy trình điều chỉnh pH

Những dữ liệu cần thu thập gồm:

• pH ban đầu;
• Độ kiềm hoặc khả năng đệm;
• Thể tích thực tế;
• Nhiệt độ;
• Nồng độ Axit Axetic;
• Lượng hóa chất cấp;
• Thời gian cấp;
• Lưu lượng;
• Vị trí lấy mẫu;
• Thời gian ổn định;
• pH cuối;
• Số lô nguyên liệu.

Dữ liệu nhiều mẻ liên tiếp có giá trị hơn việc đánh giá một mẻ đơn lẻ.

Kiểm tra quy trình làm sạch

Trước khi kết luận hóa chất không hiệu quả, cần xác định:

• Loại cặn;
• Vật liệu bề mặt;
• Độ dày cặn;
• Mức độ tiếp xúc;
• Nhiệt độ;
• Nồng độ;
• Điều kiện dòng chảy;
• Khả năng tráng rửa;
• Sản phẩm phản ứng;
• Mức ăn mòn cho phép;
• Phương án xử lý dòng sau vệ sinh.

Nội dung Axit Axetic trong xử lý bề mặt và làm sạch kim loại cung cấp thêm các tiêu chí đánh giá cặn và vật liệu.

Không nên xử lý sai lệch bằng cách nào?

Không nên:

• Tăng lượng Axit Axetic liên tục theo kinh nghiệm;
• Kết luận hóa chất kém chất lượng khi chưa kiểm tra thiết bị;
• Bổ sung thêm loại axit khác tùy ý;
• Trộn axit với chất tẩy rửa không xác định;
• Tăng nhiệt độ ngoài quy trình;
• Kéo dài thời gian tiếp xúc khi vật liệu chưa được đánh giá;
• Điều chỉnh ngược bằng kiềm khi chưa xem xét phản ứng;
• Dùng một điểm đo để đại diện cho toàn bộ bể;
• Bỏ qua COA và số lô;
• Tiếp tục sử dụng khi xuất hiện ăn mòn hoặc rò rỉ.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao pH không giảm dù đã tăng Axit Axetic?

Có thể do khả năng đệm cao, hóa chất cấp thiếu, nồng độ thấp, phân tán kém hoặc đầu dò pH sai lệch.

Vì sao Axit Axetic không làm sạch được dầu?

Axit Axetic không phải dung môi hoặc chất tẩy dầu phù hợp cho mọi hệ. Cần lựa chọn hóa chất theo bản chất cặn.

Có thể tăng nồng độ để làm sạch nhanh hơn không?

Không nên tự tăng. Nồng độ cao hơn có thể làm tăng ăn mòn, phát tán hơi và rủi ro vận hành.

Có phải lô Axit Axetic mới kém chất lượng?

Cần đối chiếu COA, hàm lượng, nước, ngoại quan và dữ liệu vận hành trước khi kết luận.

Cần kiểm tra thiết bị nào khi hiệu quả giảm?

Nên kiểm tra bơm định lượng, van, đường cấp, bồn, cánh khuấy, đầu dò pH và vị trí lấy mẫu.

Liên hệ kiểm tra Axit Axetic theo nhu cầu sử dụng

Để kiểm tra hàm lượng, xuất xứ, quy cách, COA và nguồn Axit Axetic GAA 99,5%, vui lòng liên hệ:

Hotline 24/7: 093.456.2868

Hải Phòng – Quảng Ninh, gồm Hải Dương: 093.456.2868

Hà Nội và các tỉnh phía Bắc: 0974.74.2868

Bắc Ninh – Hưng Yên, gồm Bắc Giang và Thái Bình: 0981.74.2868

Ninh Bình – Thanh Hóa – Nghệ An, gồm Nam Định và Hà Nam: 093.456.6186