Xử lý khi NaOH tiếp xúc da hoặc mắt: Nguyên tắc sơ cứu

NaOH tiếp xúc da hoặc mắt là tình huống cần xử lý khẩn cấp. Hóa chất có tính ăn mòn mạnh và có thể tiếp tục gây tổn thương nếu còn bám trên cơ thể hoặc quần áo. Nguyên tắc quan trọng là đưa người bị nạn ra khỏi nguồn tiếp xúc, tưới rửa ngay bằng nước sạch và nhanh chóng liên hệ hỗ trợ y tế theo SDS của sản phẩm.

NIOSH khuyến nghị rửa mắt ngay lập tức, xả nước ngay khi tiếp xúc da và tìm chăm sóc y tế. CCOHS cũng nhấn mạnh việc rửa mắt không được trì hoãn và cần được đánh giá y tế khẩn cấp

Vì sao cần hành động ngay?

NaOH không chỉ gây kích ứng bề mặt. Hóa chất có thể phá hủy mô tại vùng tiếp xúc, đặc biệt với dung dịch đậm đặc, xút nóng hoặc khi hóa chất bị giữ trong quần áo, găng và giày.

Mức độ tổn thương phụ thuộc vào:

• Nồng độ.
• Dạng rắn hay lỏng.
• Nhiệt độ.
• Thời gian tiếp xúc.
• Vị trí cơ thể.
• Diện tích tiếp xúc.
• Khả năng tưới rửa.
• Hóa chất khác có mặt.

Không nên chờ cảm giác đau rõ rệt mới xử lý. Một số trường hợp có thể tiến triển dù triệu chứng ban đầu chưa tương xứng với mức độ tiếp xúc.

Nguyên tắc khi NaOH vào mắt

Các nguyên tắc chung gồm:

1. Đưa người bị nạn đến thiết bị rửa mắt ngay.
2. Tưới rửa liên tục bằng nước sạch theo hướng dẫn khẩn cấp của SDS.
3. Giữ mắt mở trong khả năng có thể.
4. Không trì hoãn rửa để tìm thuốc hoặc dụng cụ khác.
5. Không cố trung hòa bằng axit.
6. Không chà mắt.
7. Liên hệ cơ sở y tế khẩn cấp.

Nếu người bị nạn đeo kính áp tròng, không nên để việc tháo kính làm chậm quá trình rửa. CCOHS nêu rõ cần bắt đầu rửa ngay và không trì hoãn vì kính áp tròng.

Bài viết không thay thế hướng dẫn của nhân viên y tế hoặc SDS tại nơi làm việc.

Nguyên tắc khi NaOH tiếp xúc da

Khi hóa chất tiếp xúc da:

• Di chuyển khỏi nguồn.
• Xả nước ngay.
• Loại bỏ quần áo, giày hoặc vật dụng bị nhiễm trong khi tiếp tục tránh nhiễm chéo.
• Không chà xát.
• Không dùng axit để trung hòa trên da.
• Yêu cầu hỗ trợ y tế.
• Giữ lại thông tin sản phẩm và SDS để cung cấp cho cơ sở y tế.

Với NaOH rắn, NIOSH hướng dẫn loại bỏ phần rắn một cách an toàn rồi tưới rửa ngay, đồng thời cần chăm sóc y tế.

Người hỗ trợ phải sử dụng PPE phù hợp khi làm việc với NaOH để tránh bị nhiễm hóa chất từ quần áo hoặc bề mặt.

Không dùng axit để trung hòa trên cơ thể

Axit phản ứng với NaOH và có thể sinh nhiệt. Dùng axit, giấm hoặc hóa chất khác lên da hay mắt có thể:

• Làm phản ứng mạnh hơn.
• Gây thêm tổn thương nhiệt.
• Làm chậm việc tưới rửa.
• Tạo hỗn hợp không kiểm soát.
• Cản trở đánh giá y tế.

Nước sạch và quy trình sơ cứu trên SDS là lựa chọn ban đầu, không phải hóa chất trung hòa tự chế.

Quần áo và giày bị nhiễm NaOH

Quần áo có thể giữ dung dịch sát da và kéo dài thời gian tiếp xúc. Khi loại bỏ cần:

• Tránh kéo hóa chất qua mặt.
• Tránh để người hỗ trợ tiếp xúc.
• Phân khu đồ nhiễm.
• Không đưa về khu sinh hoạt.
• Xử lý hoặc làm sạch theo quy trình.
• Kiểm tra giày, găng và vật dụng cá nhân.

Đồ da hoặc vật liệu hấp thụ hóa chất có thể khó làm sạch hoàn toàn và cần được đánh giá trước khi tái sử dụng.

Trường hợp hít phải bụi hoặc sương NaOH

Bụi xút rắn và sương kiềm có thể gây kích ứng nghiêm trọng đường hô hấp. Người bị ảnh hưởng cần được đưa khỏi nguồn tiếp xúc đến nơi có không khí an toàn, đồng thời liên hệ hỗ trợ y tế theo SDS.

Không để người không có bảo vệ hô hấp phù hợp đi vào khu vực có nồng độ chưa xác định. NIOSH phân biệt rõ thiết bị dùng trong điều kiện đã biết với tình huống khẩn cấp hoặc nồng độ không xác định.

Trường hợp nuốt phải

Nuốt phải NaOH là tình huống y tế khẩn cấp. Không tự gây nôn hoặc tự xử lý bằng axit. Cần liên hệ cấp cứu, cơ sở y tế hoặc đầu mối tư vấn độc chất phù hợp và cung cấp SDS.

NIOSH nêu yêu cầu chăm sóc y tế ngay khi nuốt phải sodium hydroxide.

Vì sao cần khám y tế dù đã rửa?

Tổn thương mắt hoặc mô có thể không được đánh giá đầy đủ chỉ bằng quan sát bên ngoài. Cơ sở y tế cần xem xét:

• Nồng độ.
• Thời gian tiếp xúc.
• Vị trí.
• Triệu chứng.
• Chất lượng tưới rửa.
• Hóa chất khác.
• Tổn thương tiềm ẩn.

Đặc biệt với mắt, không nên tự kết luận an toàn khi cảm giác khó chịu giảm.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị trước sự cố

Cơ sở sử dụng NaOH nên có:

• SDS của đúng sản phẩm.
• Thiết bị rửa mắt.
• Tắm khẩn cấp khi cần.
• Lối tiếp cận không bị cản.
• Biển chỉ dẫn.
• Kiểm tra thiết bị định kỳ.
• Đào tạo thực hành.
• Số liên hệ y tế.
• Quy trình báo cáo.
• PPE cho người hỗ trợ.
• Phương án vận chuyển người bị nạn.

Nội dung liên quan nên được tích hợp vào SDS NaOH và chương trình đào tạo an toàn.

Những việc không nên làm

• Chờ xem triệu chứng có tự hết không.
• Trung hòa bằng axit.
• Chà da hoặc mắt.
• Dùng thuốc mỡ, hóa chất hoặc dung dịch không được hướng dẫn.
• Để người bị nạn tự đi một mình.
• Dùng lại quần áo nhiễm hóa chất khi chưa xử lý.
• Trì hoãn hỗ trợ y tế để hoàn thành báo cáo.
• Để người hỗ trợ tiếp xúc mà không có PPE.

Câu hỏi thường gặp

NaOH vào mắt nhưng không đau nhiều có cần đi khám không?

Có. Mức đau ban đầu không phản ánh đầy đủ nguy cơ tổn thương mắt.

Có nên dùng giấm để trung hòa NaOH trên da?

Không. Phản ứng axit – bazơ có thể sinh nhiệt và làm tình trạng nghiêm trọng hơn.

Rửa bằng nước bao lâu là đủ?

Thực hiện theo SDS và hướng dẫn của nhân viên y tế; bắt đầu ngay và không trì hoãn việc rửa.

Người hỗ trợ có cần PPE không?

Có. Hóa chất có thể còn trên quần áo, da, giày hoặc bề mặt xung quanh.

Hóa Chất Miền Bắc cung cấp SDS của từng dạng NaOH để doanh nghiệp chuẩn bị sơ cứu, PPE và quy trình ứng phó phù hợp. Tài liệu cần được đặt tại vị trí người lao động có thể tiếp cận nhanh.

Thông tin liên hệ

Hotline 24/7: 093.456.2868.

Bắc Ninh – Hưng Yên, gồm Bắc Giang và Thái Bình: 0981.74.2868.

Hải Phòng – Quảng Ninh, gồm Hải Dương: 093.456.2868.

Hà Nội và các tỉnh phía Bắc: 0974.74.2868.

Ninh Bình – Thanh Hóa – Nghệ An, gồm Nam Định và Hà Nam: 093.456.6186.